Inmiddels mag ik op voordracht van het NKV meer dan een jaar deelnemen aan en meewerken in de Landelijke Werkgroep Synodaliteit. En dat is een groot plezier. Niet in het minst omdat deze werkgroep ook echt bestaat uit werkers. Deelname betekent de handen uit de mouwen. Niet op afstand iets sturen maar samen vormgeven en actief meewerken in de uitvoering van wat er wordt bedacht. Zo samenwerken is een voorrecht. Binnen de werkgroep oefenen we ook met de synodale gespreksvorm. Ervaren blijft de beste manier om ermee bezig te zijn, ook binnen de werkgroep.
Het begrip abstracte synodaliteit vertalen naar de praktijk is nog best een uitdaging. En dat komt misschien wel om dat het uiteindelijk gaat over wat we als kerk samen eigenlijk zijn. Het is een essentiële dimensie van kerk zijn en daarmee ook identiteitsbepalend. Het is veelomvattend maar de basis is eenvoudig: luister daadwerkelijk naar elkaar.
Materialen ten behoeve van gesprek in de Geest
De werkgroep heeft er dan ook voor gekozen te beginnen met het ontwikkelen van materialen ten behoeve van het belangrijkste instrument voor synodaliteit, het synodale gesprek ofwel gesprek in de Geest. Op de website van Luisterend op weg vind je in de Toolbox daarvoor allerlei materialen. We doen dat geïnspireerd door de woorden van paus Franciscus:
“Ontmoetingen en luisteren zijn geen doel op zich, waarbij alles blijft zoals het was. Integendeel, wanneer we in dialoog treden, stellen we ons open voor uitdagingen en gaan we op reis. Uiteindelijk zijn we niet meer dezelfde, we zijn veranderd.”
We verbinden dit instrument met de Evangelielezingen van de zondag. Bij de zondagsevangelies van dit jaar zijn gespreksvragen ontwikkeld die ook op de website te vinden zijn. De nieuwste uitgave is Lumen Gentium: de kerk als het volk van God. Paus Leo grijpt in een serie catecheses terug op de documenten van het Tweede Vaticaans Concilie. In deze uitgave worden die teksten toegankelijk gemaakt en voorzien van vragen die ons kunnen bepalen bij wat dit vandaag voor ons betekent. Ze nodigen uit tot een synodaal gesprek.
Synodaliteit in Europa
Medio september gaat een afvaardiging van de werkgroep naar het symposium Synodaliteit vormgeven in Europa: van visie naar routekaart. Met 170 deelnemers uit alle Europese landen zullen we onderzoeken hoe synodaliteit in Europa verder vorm te geven. Dit is uiteraard van belang met het oog op de vervolgvergaderingen die in Europees en mondiaal verband gepland staan voor 2028. Ik zal daarvan een volgende keer verslag doen.
Kom naar de Inspiratiedag op 16 oktober 2026
Synodaliteit moet natuurlijk niet iets van een werkgroep blijven maar geleefd worden in de parochiegemeenschappen. De werkgroep nodigt dan ook iedereen van harte uit voor een Inspiratiemiddag op 16 oktober aanstaande in ‘s Hertogenbosch. Het zou mooi zijn als we daar met veel vrouwen aanwezig zijn.
Klik hier voor alle informatie over de Inspiratiedag
Monique de Witte-van den Haak